Vervang de filters van ventilatie D om de 6 tot 12 maanden of zodra je toestel een filtermelding geeft. Leg het toestel stil volgens de handleiding, neem de filterkappen weg, plaats nieuwe filters van dezelfde klasse en afmeting in de juiste richting, sluit de kappen luchtdicht en reset de filterteller. Dat duurt ongeveer 15 tot 20 minuten.
Filters vervangen is het belangrijkste onderhoud dat je zelf aan een balansventilatie (WTW, systeem D) kan doen. Schone filters beschermen de warmtewisselaar en de ventilatoren tegen stof, houden pollen en fijnstof buiten en zorgen dat het toestel niet harder moet draaien dan nodig. Het goede nieuws: bij de meeste toestellen is het een klus van een kwartier.
Hoe vaak vervang je de filters?
De bronnen liggen dicht bij elkaar: Omgeving Vlaanderen spreekt van gewoonlijk om de zes maanden, Buildwise van minstens jaarlijks. De fabrikanten zelf:
| Merk / toestel | Advies fabrikant |
|---|---|
| Zehnder ComfoAir Q | Minimaal elk half jaar, of wanneer het display "FILTERS NU WISSELEN" toont |
| Duco DucoBox Energy | Om de 3 maanden controleren, om de 6 maanden vervangen |
| Brink Renovent / Flair | Handleiding: elk jaar vervangen. Filterfolder Brink: minimaal twee keer per jaar |
| Itho Daalderop HRU ECO 350 | Bouwstoffilter (G3) na ongeveer 3 maanden vervangen door G4 of F7, daarna volgens melding |
| Renson Endura Delta | Volg de melding op het display of in de app |
| Orcon HRC EcoMax, Vasco D-reeks | Volg de melding en de handleiding van je toestel |
Woon je aan een drukke weg, in landbouwgebied of in een nieuwbouwwoning waar nog bouwstof hangt, kijk dan vaker. Meer over het ritme van de andere onderdelen lees je in hoe vaak je ventilatie moet laten onderhouden.
Welke filters heb je nodig? G4, F7 en ISO 16890
Een WTW-toestel heeft twee filters: één op de toevoer (verse buitenlucht die je woning in gaat) en één op de afvoer of retour (lucht uit keuken en badkamer, ter bescherming van het toestel). Sinds de norm ISO 16890 de oude EN 779 vervangt, zie je twee benamingen door elkaar:
| Oude klasse (EN 779) | Ongeveer gelijk aan (ISO 16890) | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| G3 | ISO Coarse 45% | Bouwstoffilter, oudere toestellen |
| G4 | ISO Coarse 60% | Standaard toevoer en afvoer |
| M5 | ePM10 50% | Tussenklasse |
| F7 | ePM1 50–65% | Fijnstof- en pollenfilter op de toevoer |
Een F7-filter plaats je enkel aan de toevoerzijde. Hij houdt meer pollen en fijnstof tegen, maar raakt ook sneller vol. Neem altijd exact dezelfde afmeting: een filter die net te klein is, laat lucht langs de zijkant passeren. Voorbeelden: Zehnder levert voor de ComfoAir Q een set G4/G4 (bestelnummer 400502012) en F7/G4 (400502013). Renson heeft voor de Endura Delta sets G4+G4 of F7(ePM1)+G4.
Filters vervangen in 9 stappen
- Bestel de juiste filters. Kijk op het typeplaatje of in de handleiding welk type, welke klasse en welke afmeting je toestel gebruikt.
- Leg het toestel stil zoals de handleiding het vraagt. Bij een Zehnder ComfoAir Q kies je "NU" bij de filtermelding; het toestel stopt dan zelf tijdens de procedure. Zehnder vraagt uitdrukkelijk de stekker níét uit te trekken tenzij de handleiding dat zegt. Bij Brink Renovent-toestellen met display schakel je het toestel uit door de "-"-toets 5 seconden in te drukken.
- Verwijder de filterkappen of het filterdeksel. Onthoud hoe de filters erin zitten: welke kant toevoer is en welke kant afvoer.
- Neem de oude filters uit en stop ze meteen in een vuilniszak, zodat het stof niet door de ruimte vliegt.
- Stofzuig de filtervakken voorzichtig. Steek niets dieper in het toestel dan het filtervak.
- Plaats de nieuwe filters op dezelfde plaats en in dezelfde richting. Een eventuele F7-filter hoort aan de toevoerzijde.
- Sluit de filterkappen luchtdicht. Een kap die niet goed sluit, geeft valse lucht en vaak een fluitend geluid.
- Zet het toestel weer aan en reset de filterteller. Hoe dat per merk werkt, lees je in filtermelding resetten per merk.
- Noteer de datum op het toestel of in je agenda, zodat je weet wanneer de volgende wissel is.
Filters reinigen of vervangen?
Sommige handleidingen laten toe om een filter tussendoor uit te kloppen of te stofzuigen. Buildwise raadt bijvoorbeeld aan filters tussendoor te stofzuigen en ze minstens jaarlijks te vervangen. Brink schrijft voor het Pure induct-filter voor dat het na drie keer reinigen bij de vierde keer vervangen moet worden. Was filters niet met water, tenzij de fabrikant dat uitdrukkelijk toelaat: een natte filter vervormt en kan schimmel kweken.
Veelgemaakte fouten
- Toevoer- en afvoerfilter omgewisseld. Vooral bij een F7 aan de verkeerde kant: de fijnstoffilter beschermt dan je toestel, maar niet je longen.
- Filtermelding gereset zonder filters te vervangen. De melding verdwijnt, het vuil niet.
- Toestel laten draaien zonder filter terwijl de nieuwe nog onderweg is. Daarmee komt stof rechtstreeks in de warmtewisselaar. Laat dan liever de oude filter nog even zitten.
- Kap niet luchtdicht teruggeplaatst. Gevolg: fluitgeluid en lucht die de filter omzeilt.
- Verkeerde afmeting of een universele filter die net niet past.
Wanneer bel je een vakman?
Laat een vakman komen als de filterkappen moeilijk bereikbaar zijn (bijvoorbeeld op een zolder zonder vaste vloer: stap enkel op de balken), als je niet zeker weet welke filters je nodig hebt, als de melding snel terugkomt of als de filters opvallend snel zwart zijn. Dat laatste kan wijzen op een vervuilde wisselaar of kanaal. Een onderhoud van ventilatie D kost €199 excl. btw, standaard filterset inbegrepen; daarbij worden ook de warmtewisselaar, de ventilatoren en de condensafvoer gereinigd. Afspraak maken. Specifieke tips per merk vind je op onze pagina's over Zehnder, Brink, Duco en Renson.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je de filters van een WTW vervangen?
Reken op om de 6 tot 12 maanden. Omgeving Vlaanderen noemt gewoonlijk om de zes maanden, Buildwise minstens jaarlijks. Zehnder en Duco vragen elk half jaar te vervangen, Brink minstens jaarlijks. In een stoffige omgeving, na nieuwbouw of met een fijnstoffilter (F7) raken ze sneller vol. Volg altijd de melding van je toestel en de handleiding.
Wat is het verschil tussen een G4- en een F7-filter?
Een G4-filter (ongeveer ISO Coarse 60%) houdt grof stof, insecten en een deel van de pollen tegen en is de standaardfilter in de meeste WTW-toestellen. Een F7-filter (ongeveer ePM1 50–65%) filtert ook fijnstof en is interessant bij allergie of aan een drukke weg. Je plaatst hem enkel aan de toevoerzijde, en hij moet vaker vervangen worden.
Mag ik mijn ventilatie laten draaien zonder filter?
Nee. Zonder filter komt stof rechtstreeks in de warmtewisselaar en op de ventilatoren, waardoor ze sneller vervuilen en het toestel minder goed werkt. Fabrikanten zoals Zehnder en Brink schrijven uitdrukkelijk dat het toestel nooit zonder filters gebruikt mag worden, en bij Zehnder vervalt dan de garantie. Laat de oude filter zitten tot de nieuwe er is.
Kan je filters van ventilatie D uitwassen?
Meestal niet. Standaard wegwerpfilters zijn niet gemaakt om te wassen: ze vervormen en kunnen nat schimmel kweken. Sommige fabrikanten laten toe om ze tussendoor voorzichtig te stofzuigen of uit te kloppen, maar vervangen blijft nodig. Bij Brink moet het Pure induct-filter bijvoorbeeld na drie keer reinigen vervangen worden. Kijk in je handleiding wat voor jouw toestel geldt.
Welke filters heb ik nodig voor mijn ventilatie?
Dat hangt af van merk en model. Kijk op het typeplaatje van je toestel of in de handleiding voor het type, de klasse en de exacte afmeting. Zehnder ComfoAir Q gebruikt bijvoorbeeld de sets G4/G4 of F7/G4, Renson Endura Delta G4+G4 of F7+G4. Tijdens de garantieperiode kies je best originele filters van de fabrikant.